Ja

Ik wil de Leaders Online nieuwsbrief ontvangen.

Wat leuk dat je je hiervoor aanmeldt. Vul hieronder de gegevens in en je ontvangt voortaan elke editie.

Het invullen van de beide velden is verplicht.

Naam
E-mail
Verzenden

Wil je eerder verschenen edities lezen?
Ga hiervoor naar onze nieuws pagina.

Sluiten

Maak je
eigen verhaal!

Storytelling voor leiders

In een leiderschapsrol moet je je team meekrijgen om effectief te kunnen zijn. Veel hangt af van hoe je jezelf en je boodschap presenteert aan je team. Hoe inspireer je de mensen met wie je werkt? Hoe krijg je medewerkers mee in je visie? Het verhaal dat je vertelt, speelt dan een doorslaggevende rol.
Wij spraken daarom met Astrid Schutte. Astrid Schutte startte 7 jaar geleden met het bedrijf StoryVentures en heeft verschillende trajecten begeleid en boeken over storytelling geschreven. Haar laatste boek is 'Echte leiders hebben een goed verhaal'. Zij vertelde ons waar je als leider op moet letten bij het vertellen van verhalen.

 

Storytelling en leiderschap

Als leider is het belangrijk om jouw visie over te kunnen brengen. Dat kan met cijfers en sheets, maar - zoals een ander bekend boek al zegt: "Echte leiders gebruiken geen powerpoint".
Hoe breng je je visie dan wel over? Met verhalen.
Verhalen hebben binnen communicatie een hoge "waarde" - ze communiceren niet alleen gegevens, maar ze creëren betekenis bij de luisteraar: ze raken je hoofd én je hart.
Dat is ook precies de reden waarom het voor leiders relevant is om goede verhalen te kunnen vertellen: verhalen leggen een link tussen de strategische visie op papier en de mensen van de organisatie. Daardoor raken jouw verhalen doel en kunnen mensen je verhalen doorvertellen waardoor jouw verhaal beklijft. Zo creëer je een vliegwiel voor het verspreiden van jouw inzichten.


Storytelling: waarom juist nu, in deze tijd van social media?

Omdat er steeds meer informatie is en omdat organisaties heterogener worden, moet je steeds meer je best doen om je boodschap over te brengen. Je publiek moet jouw boodschap temidden van de vele anderen eruit kunnen pikken en je publiek heeft - anders dan vroeger - steeds vaker een ander perspectief. Persoonlijke en beeldende verhalen helpen je om anderen met een helder beeld te raken: Verhalen, beelden en films zijn namelijk efficiënte manieren om informatie tot je te nemen of iemand te raken.
Ook binnen organisaties is storytelling vandaag de dag relevant. De afstand tussen medewerkers en leidinggevenden is groot. Door veel fusies en overnames wordt dat steeds groter. Tegelijkertijd hebben mensen juist de behoefte om dichtbij te zijn, om het idee te hebben dat ze de top kennen en begrijpen. Met het vertellen van het goede verhaal verklein je de afstand en laat je zien wat je drijft.


Storytelling - hoe doe ik dat dan?

Misschien denk je "Verhalen vertellen? Hoe doe ik dat?" Daarom geven we je aan de hand van een casus een aantal tips en meer achtergrond van de theorie.
De casus: Henk is een leidinggevende in een middelgrote organisatie in de zakelijke dienstverlening. Henk realiseert zich dat de wereld verandert en dat hij en zijn organisatie daar op moeten inspelen. Hij wil zijn mensen en organisatie daar succesvol in wil meenemen. Let wel - het verhaal dat er uit rolt is een voorbeeld en hoeft niet per se jouw verhaal te weerspiegelen.


Er zijn verschillende soorten verhalen:

  • het visieverhaal - waarin je een visie uitrolt;
  • een verklaringsverhaal - waarin je vertelt bij kritiek of vragen hoe je visie doorklinkt in wat je doet of zegt;
  • en het persoonlijke verhaal - waarmee je laat zien wie je bent om zo vertrouwen en verbinding te creëren.

Henk is al een paar jaar CEO, en heeft veel plezier in zijn werk. Maar - hij ziet dat de wereld verandert. Internationale machtsverhoudingen verschuiven, de economische crisis duurt langer dan verwacht en de energiebehoefte neemt toe. 
Ook dichter bij huis ziet hij veranderingen: op korte termijn gaat Jaap, één van zijn managers met pensioen, net als nog een behoorlijk aantal medewerkers. Hij krijgt concurrentie uit onverwachte hoeken, soms van partijen die eerder geen branchegenoten waren en samen met zijn managementteam heeft hij onlangs weer een reorganisatie in gang gezet. Vaste aanstellingen worden eigenlijk niet meer aangegaan - de meeste mensen werkelijk op tijdelijke basis, part-time of soms als freelancer.
De organisatie heeft een goede naam en marktpositie, maar om die te kunnen behouden moet de organisatie een slag maken, zo beseft hij. Hij weet niet nog precies wat dat behelst, maar hij wil de volgende boodschap overbrengen: "We moeten innovatiever zijn en dichter op de markt zitten. Ik wil een denktank starten die zich hierover buigt wat het voor het bedrijf betekent." Henk beseft zich dat deze trends voor medewerkers ver weg lijken en dat de animo voor de denktank in deze drukke en hectische tijden niet hoog zal zijn. "De werkdruk is al hoog genoeg" - hij hoort het de mensen zeggen.
Hij besluit de trends toch te noemen en zijn boodschap met een persoonlijk verhaal te versterken. En dus vertelt hij dat hij elke vrijdagmiddag terugkijkt op de afgelopen week. Dat hij zich nu al een paar keer achter elkaar heeft verbaasd over sommige dingen: HR die vertelt dat een sollicitant aan het eind van het selectieproces de baan afslaat, "omdat hij tijdens werktijden niet zijn eigen Ipad mag gebruiken, of mag Facebooken". Teamleiders die vertellen over het toenemende aantal verzoeken om thuis te werken. Dat die nieuwe stagiair hem direct - zonder overleg met zijn teamleider - had benaderd en op een concurrent had gewezen - die noch hij noch het managementteam op het netvlies had staan! En dan de afdeling Communicatie, die kwam vragen wat ze moesten doen met een discussie op Twitter over hun merk. Toevallig vertelde een oude studiegenoot hem laatst ook al over problemen die zijn bedrijf had gehad: op social media platformen liep een felle discussie doordat de klantenservice niet snel genoeg reageerde. Zij zouden toch moeten uitkijken dat ze niet hetzelfde probleem zouden krijgen!
Kortom - Henk vertelt dat hij ziet dat dingen veranderen, maar heeft nog niet op het vizier wat dat voor de organisatie betekent. Hij wil de dilemma's zichtbaar hebben en gemeenschappelijk daarover een discussie voeren. Hij wil laten zien dat hij ook niet alle antwoorden heeft - maar wel ziet dat er wat moet gebeuren. Dat hij daarom de kennis van de mensen bijeen wil brengen, een denktank wil starten die zich daarover gaat buigen, met alle innovatieve ondersteuningsmogelijkheden die bij zulke spannende vragen horen. Misschien kunnen ze wel iets met een discussieplatform op het intranet?


Een goed verhaal bouw je op met behulp van bruggen. Drie soorten zijn er:

  • de illustratiebrug: concrete voorbeelden bij abstracte cijfers en feiten of bij jargon, ter vervanging van organisatietaal, managementspeak en beleidsbabbels; 
  • de verhaalbrug: verpakken van de inhoud van je boodschap in een ander verhaal. Bijvoorbeeld: (zie kader): een verhaal vertellen met een concrete hoofdpersoon met een streven en tegenslag. 
  • de metafoorbrug: in een notendop vat je de kern van de zaak samen met een beeld: de oorlog, de strijd, theedrinkende polderaar, VOC-mentaliteit: beelden die mensen voor zich zien en aangeven wat het verhaal is. Je moet daarbij wel opletten dat je de juiste metafoor kiest - een die naadloos aansluit bij de boodschap die je wilt overbrengen 


Je begrijpt dat het persoonlijke verhaal van Henk vol staat van de concrete voorbeelden van de veranderende trends en ontwikkelingen. Voorbeelden die voor veel mensen herkenbaar zullen zijn. Daarmee worden de abstracte trends dichter bij huis gehaald en begrijpen mensen over welke trends het gaat.
Henk, de leidinggevende uit onze casus vraagt zich af of hij ook een metafoor wil toevoegen aan zijn veranderingen. Hij wil de urgentie verder benadrukken. Maar welke metafoor past goed bij dit verhaal? Schetst hij de weg naar de toekomst als een oorlog tegen een vijandig volk die moet worden overwonnen of juist als een uitdagende ontdekkingsreis naar een land vol mogelijkheden? De keuze is aan jou als leider.


Astrid Schutte heeft verschillende tips voor het zoeken van de juiste metafoor:

  • Wil je een verandering die op een systeem is gericht? Gebruik dan ook dingen zoals wegen, gebouwen en fabrieken;
  • Zie je de organisatie als een actieve speler die proactief te werk gaat? Gebruik dan metaforen als jagen en bestormen.
  • Wil je aangeven dat een gebeurtenis plotseling het bedrijf is overkomen waaraan weinig kan worden gedaan? Dan werken natuurmetaforen als een aardbeving, orkaan en tsunami goed.
  • Wil je mensen motiveren of aansporen door te zetten? Geef dan voorbeelden van moedige mensen die beproevingen hebben doorstaan en overwonnen.
  • Wil je mensen inspireren en echt raken? Probeer dan eens voorbeelden uit je eigen leven te halen.

Wij zijn benieuwd - welke metafoor zou jij kiezen voor onze leidinggevende? Gebruik je creativiteit en laat het ons weten, via mail of Facebook. De beste inzender krijgt een gratis strategisch gesprek van Leaders Online over hoe je een impuls geeft aan de veranderingen waarmee jij in jouw organisatie te maken hebt.



Tot slot

Wellicht wil je nu zelf aan de slag voor het uitwerken van je eigen verhaal - bij ons werkte het in ieder geval wel zo! Juist omdat het een persoonlijk verhaal is, over jouw eigen ervaringen, kan dat soms nog best wel eens moeilijk zijn. Denk dan aan de drie bruggen van Astrid Schutte:

  • Geef altijd een voorbeeld,
  • Bouw je relaas op als een echt verhaal, met narratieve elementen, en
  • Gebruik slimme metaforen.

Zo kun je met de goede onderdelen bouwen aan je verhaal! Wil je zelf ook aan de slag? Lees dan ook eens onze recensie over het boek van Sykes e.a. 

 

Dit artikel heeft eerder in onze nieuwsbrief Leaders Radar gestaan. Wil jij onze artikelen niet missen? Meld je hier aan voor de nieuwsbrief. 

Nieuws

Leaders radar!

Klik hier voor de meest recente nieuwsbrief